حق اشتغال معلولان در ساختار حقوقی ایران

حق اشتغال یکی از حقوق اساسی و بنیادین هر فرد است. این حق به روش‌های مختلف در اسناد بین‌المللی از جمله میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، اعلامیه جهانی حقوق بشر، اسناد مصوب سازمان بین‌المللی کار و نیز قوانین اساسی تمام کشورها از جمله ایران مورد شناسایی قرار گرفته است. نکته‌ای که در این باره باید مورد تأمل قرار گیرد، مسئله حق بر اشتغال گروه‌های نیازمند حمایت بیشتر همچون توان‌خواهان یا معلولان است. چرا که توان‌خواهان به لحاظ شرایط جسمانی در وضعیتی قرار دارند که اگر حمایت کافی و لازم از آنها به عمل نیاید، این حق اساسی و بنیادین آنها مورد تعرض و تضییع قرار خواهد گرفت. ما بر آنیم تا در مقاله «حق اشتغال معلولان در ساختار حقوقی ایران» به بررسی زمینه‌های حقوقی و اجرایی این حق مسلم بپردازیم.

تعریف معلولیت

در اسناد مختلف بین‌المللی از جمله کنوانسیون حقوق معلولان تلاش شده است تا تعریفی از معلولیت یا همان توان‌خواهی ارائه گردد. منتها پیش از ورود به بحث اصلی، ابتدا تاریخچه‌ای کوتاه در خصوص تعریف توان‌خواهی بیان می‌گردد.

تاریخچه مختصری از ریشه واژه معلولیت

کلمه معلولیت از بازی شانسی تجاری قدیمی آنگلوساکسونی «دست در کلاه» گرفته شده است که با گذر زمان خود به خود منشأ «نقص» و یا «معلولیت» شده است. اولین استفاده از این واژه برای معلولان از یک نقل‌وقول به سال 1653 میلادی بازمی‌گردد. در نهایت برای تبیین اختلال روانی و یا جسمی نخستین بار در سال 1915 برای کودکان معلول ثبت شده است.

با نگاهی دقیق‌تر، حقیقت شکل‌گیری این مفهوم به حوادث سال 1504 مربوط می‌شود. در این سال با وقوع جنگ‌های سخت مقارن در انگلستان، هانری هفتم برای حمایت از مجروحان جنگی که قادر به کار و فعالیت نبودند، قانونی وضع کرد تا این سربازان مجروح (معلولان در اثر جنگ) بتوانند با کلاهی در دست به پاس خدماتشان از هم‌وطنان خود طلب یاری کنند.

بنابراین چون این عمل برای مدت زمان طولانی مختص کسانی بوده است که نوعی نقص و ناتوانی داشته‌اند، به مرور زمان توسعه مفهومی یافت و تمام معلولان را دربرگرفت.

ادامه مطلب...

https://nolo.asia/%d8%ad%d9%82-%d8%a7%d8%b4%d8%aa%d8%ba%d8%a7%d9%84-%d9%85%d8%b9%d9%84%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7/